Thứ Hai, 11 tháng 5, 2009
Thứ Bảy, 9 tháng 5, 2009
Thứ Ba, 5 tháng 5, 2009
RAO VẶT
GIÓ TRẦM HƯƠNG KHÊ - GIẤC MƠ TỶ PHÚ
Cứ đà này, chỉ dăm ba năm nữa, những hộ sản xuất, kinh doanh gió trầm ở đây sẽ có xe ôtô để đi!”. Ông Nguyên Văn Kính- một nông dân ở Phúc Trạch (Hương Khê, Hà Tĩnh) tự tin “khoe” với chúng tôi như vậy.
Câu nói này làm tôi để ý đến loài cây có cái tên khoa học khó nhớ- Aquilaria crassna, mà dân gian gọi là cây gió bầu - Loài cây đã làm cho nông dân nơi đây đang biến giấc mơ tỷ phú thành hiện thực.
Từ giấc mơ tạo trầm...
“Ngậm ngải tìm trầm” là câu nói truyền miệng ví von về những vất vả, đắng cay gặp phải khi đi tìm trầm. Có người mơ giấc mơ đổi đời, thử vận may nên không quản gian khó lần tìm, ráo riết săn lùng trầm kỳ trong rừng.
Hơn chục năm trước, nhiều người dân ở Phúc Trạch đã bắt đầu nghĩ ra cách gây trồng chúng tại vườn nhà, vườn rừng để tự tạo ra trầm. Trở lại Phúc Trạch lần này, chúng tôi bị hút hồn khi vào một trong những vườn trầm đẹp nhất tại xã Phúc Trạch của anh Phạm Lý ở xóm 5, nghe bảo khu vườn có giá trị xấp xỉ hai tỷ đồng. Anh Lý hái chùm quả trầm trong vườn xuống đưa cho tôi xem.
Việc trồng cây gió trầm bắt đầu bằng con đường tự phát... Vào những năm thập niên 90 thế kỷ trước, người dân nơi đây tự lấy giống gió trầm gieo trồng ngay tại vườn nhà. Theo anh Lý, kỹ thuật lấy giống và gieo trồng trầm cũng khá đơn giản. Mùa quả chín, dân lấy quả, tách hạt và giâm trong cát ẩm hoặc cát pha đất. Sau khi hạt mầm xuất hiện một lá thì cấy vào bầu. Khi cây con lớn khoảng bốn đến năm tháng tuổi có thể đem trồng. Tám đến mười năm sau là đã có thể thu hoạch trầm với trị giá đã gấp cả trăm lần.
Kinh nghiệm tìm trầm của dân nơi đây khá phong phú. Theo họ, trầm không phải khi nào cũng xuất hiện. Có những cây đường kính lớn 50-80cm nhưng chưa hẳn đã có trầm, trong khi có cây chỉ 20 -25cm đã kết tụ. Trầm thường xuất hiện nhiều ở các cây già cỗi, u bướu hoặc có bệnh, thường ở gốc rễ và đoạn thân trên 3m. Dân Phúc Trạch đã đúc rút kinh nghiệm tạo trầm bắt chước trong tự nhiên và có những kết quả thú vị. Có người dùng khoan gỗ thành lỗ thủng trên cây và giữ cho vết khoan không lành miệng để vi khuẩn và nấm dễ dàng xâm nhập vào, sau ba năm các tia trầm hương (tóc trầm) sẽ xuất hiện chung quanh. Có người dùng nêm sắt đã hoen gỉ đóng vào thân cây. Thời gian xuất hiện tóc trầm ngay tức khắc rút xuống chỉ còn hai năm…
Anh Phan Dũng (xóm 10 Phúc Trạch) nổi tiếng là người tạo trầm giỏi trong xã bật mí kinh nghiệm của mình: “Tôi khoan vào thân cây sâu không quá 1/3 bán kính thân, sau đó dùng một loại hóa chất đặc biệt đổ vào vết khoan, chỉ sau một năm rưỡi đã thấy xuất hiện tóc trầm”.
... đến những vườn trầm tiền tỉ!
Thực tế cho thấy, hiện nay ở Phúc Trạch có nhiều nông dân đã trở thành tỷ phú từ cây gió trầm. Ông Phạm Văn Dũng, chủ tịch UBND xã Phúc Trạch hồ hởi cho biết: “Nhờ cây gió trầm mà trong khoảng 10 năm nay, tỷ lệ hộ nghèo trong xã đã giảm rất nhanh. Hiện nay, ở Phúc Trạch có 12.000/15.000 hộ dân chọn hướng ươm giống bán và trồng cây trầm làm mũi đột phá trong phát triển kinh tế.
Trong đó có 400 hộ ươm giống gió trầm thu về từ 20 triệu đến 300 triệu đồng/năm. Điển hình như các hộ Hoàng Phúc xóm 8, Võ Tá Anh xóm 11 thu nhập từ 80 đến 150 triệu đồng/năm. Đặc biệt, hộ ông Lê Thọ ở xóm 8 thu nhập hằng năm từ việc ươm gió trầm lên tới 300 triệu đồng. Đi kèm với việc ươm cây giống, nhiều hộ ở Phúc Trạch cũng đã tự nhân tạo trầm tại vườn nhà rất thành công.
Tổng ngân sách năm 2005 của xã thu về khoảng 22 tỷ đồng thì trầm gió đã chiếm trên 50%”. Tuy vậy, ông Dũng cũng đang lo lắng trước thực trạng vì lợi nhuận mà hiện nay người dân đang đổ xô trồng trầm. Tình trạng tự phát nhổ bưởi trồng trầm tạo ra nguy cơ cao cho sự tuyệt chủng của giống bưởi Phúc Trạch rất nổi tiếng.
Theo con số thống kê năm 2005 của Viện Điều tra quy hoạch rừng - Bộ NN&PTNT cho thấy, tỉnh Hà Tĩnh dẫn đầu cả nước về trồng gió trầm (2.700 ha/8.830 ha). UBND tỉnh đã chính thức phê duyệt dự án và cho đầu tư xây dựng một xưởng chiết xuất tinh dầu gió trầm tại Hương Khê do Ban quản lý rừng phòng hộ Ngàn Sâu làm chủ đầu tư. Dự án đang làm nức lòng và đem đến niềm hy vọng mới cho người dân nơi đây. Phát triển cây gió trầm ở Hương Khê sẽ là cây trồng chiến lược trong tương lai không chỉ trên địa bàn huyện Hương Khê mà còn cho tất cả các huyện miền núi khác.
Rời Phúc Trạch, tôi vẫn bị mê hoặc bởi những câu chuyện về trầm của người dân nơi đây và hình dung về rừng cây gió trầm đang lớn nhanh, lõi tóc trầm kết tạo tua tủa và những cánh rừng trầm trải dài ngút ngàn theo tầm mắt… Giấc mơ tỷ phú ở một vùng đất nghèo không còn là mơ- Chúng đang hiện hữu.
Thứ Tư, 29 tháng 4, 2009
10 THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG
Làm sao tên của các sản phẩm công nghệ ấy lại ra đời?
Đến với những công nghệ tiên tiến hay những sản phẩm thời thượng hiện nay, ai ai cũng công nhận rằng Tên hay Thương Hiệu là điều tối quan trọng để mọi người nhận ra. Không cần quá phô trương, hay quá hoa mỹ, hay bay bướm… Các nhà sản xuất chỉ cần người tiêu dùng nhớ đến họ hay sản phẩm của họ ngay khi nhắc đến tên mà thôi. Dĩ nhiên, bản quyền Tên hay Thương hiệu vẫn là điều không thể bỏ qua.
iPod: “Vừng ơi, mở nhạc lên…”
Trong quá trình phát triển của các máy chơi MP3, Steve Jobs đã tham gia vào quá trình ấy bằng chính sự tư duy cực kỳ “công nghệ”. Sau khi tham khảo một vài ý kiến từ một nhà biên tập tự do Vinnie Chieco, cái tên iPod đã ra đời vào năm 2001 và gần như là một cái tên đại diện cho các thế hệ máy chơi MP3 hiện đại. Pod là từ viết tắt một dạng đồ vật được làm hoàn toàn hay phủ lên bằng chất liệu nào đó. Vì thế iPod là chiếc máy nghe nhạc luôn có kiểu dáng phủ ngoài bằng lớp hợp kim hay nhựa rất đẹp. Còn chữ i thì thêm vào do phải kết nối với iMac để đồng bộ khi tải nhạc.
BlackBerry: cái tên gây nghiện một cách ngọt ngào
Hãng truyền thông di động Canada - Research in Motion đã gọi đến hãng Lexicon Branding để giúp họ định danh cho một thiết bị kết nối không dây trong việc quản lý email vào năm 2001. Các chuyên viên tư vấn đã tham vấn cho RIM tránh xa từ “email”, từ mà nó có thể làm “tăng huyết áp” các doanh nhân, nhân viên văn phòng. Thay vào đó, họ sẽ nghĩ đến một từ khác, bình dân hơn, dễ nghe hơn, yên bình hơn và khiến mọi người ít chịu áp lực suy nghĩ khi nghe nó. Sau khi tham khảo kỹ các thiết bị, chuyên viên Lexicon Branding đã đề nghị khá nhiều cái tên về trái cây hay thực vật như: Strawberry (Dâu Tây), Melon (dưa)… và cuối cùng, cả hai bên đều thống nhất chọn BlackBerry (Dâu Đất, có màu tối sậm, trồng và xuất khẩu nhiều từ vùng biển Địa Trung Hải, rất quen thuộc với các nước Phương Tây) khá thân thuộc và tương xứng với màu sắc các thiết bị màu đen đầu tiên.
FireFox: nồng ấm thân quen
Chọn một danh xưng làm sao gây ấn tượng, cảm xúc mạnh và đánh vào tâm lý người dùng khi nghe tới là yêu cầu của Mozilla. Những phiên bản trình duyệt Net đầu tiên của Mozilla mang tên “Chim Lửa” (FireBird). Tuy nhiên, tên ấy lại trùng vào một dự án mã nguồn mở nên các nhà phát triển sau này đã đổi danh xưng đó thành Firefox như hiện nay. Vì sao? Vì nó dễ nhớ, gọi tên dễ dàng, và hơn thế nữa là nó “độc” (chí ít tới hiện tại).
Twitter: kết nối cụm 140 nhân vật số cùng lúc
Khi mà đồng sáng lập của Biz Stone nhìn thấy ứng dụng nền tảng web mà Jack Dorsey tạo ra vào năm 2006, ông đã nói rằng: “ta phải nghĩ đến các mà cách chú chim giao tiếp với nhau. Chúng gọi nhau chíp-chíp, đó là cách ta cách điệu để gọi mọi người”. Thế là từ “twttr” được Stone dùng. Tuy nhiên, trong nhóm sáng tạo đã nảy sinh mâu thuẩn. Từ đó khó nhớ, khó đọc và nghe có vẻ hơi “rồ”. Vậy là, thêm vào vài từ từ chính nhân viên dưới cấp, Biz Stone đã có Twitter – Công cụ mà tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ vừa qua đã dùng như là một công cụ hỗ trợ thông tin nền web để “lên ngôi” sau đó.
Window 7: vận dụng quyền lực con số 7
Sau tất cả cá danh xưng bằng tên như Vista, XP, Milenium… Microsoft lại tiến đến dùng chỉ số duy nhất trên các hệ điều hành của mình. Dẫn như lời của đồng Phó Chủ Tịch Microsoft - Mike Nash thì đây là tên “dễ nhớ, và là phiên bản thứ bảy của hệ điều hành Window, vì thế nó làm cho người dùng gợi nhớ nhiều và thân thiện hơn”. Sau thất bại từ Vista, với sự may mắn và quyền năng từ con số 7 (theo quan niệm của người Phương Tây), Microsoft đang hy vọng nhiều vào Window 7.
ThinkPad: chiến thắng đã là quá khứ
Ra mắt nhiều thế hệ notebook nhưng từ năm 1992, IBM lại không chọn được tên nào thích hợp cho nhưng dòng máy mà mình cho xuất xưởng. Sau đó, với ý nghĩ là đơn giản, dễ hiểu và dễ gần gũi thì các chuyên viên IBM đã thống nhất chọn từ “ThinkPad” cho các dòng máy xách tay của mình. Tuy vậy, họ vẫn vấp phải sự thiếu đóng góp và cản trở vì sự không thống nhất từ lãnh đạo. Chính vì thế mà IBM ThinkPad đã phải thêm các số mã vào sau tên các đời máy họ sản xuất cho đến khi được bán cho Lenovo vào 2005.
Android: bí mật nhưng không đụng hàng
Bạn sẽ nghĩ đến rằng có một câu chuyện ly kỳ sau cái tên Android – hệ điều hành mã nguồn mở của Google chăng? Một ít thôi. Trở lại năm 2005, Google cần một sự mới lạ và họ đã bắt đầu làm việc trên một cái tên là Android Inc. Cái tên mà sau này là công ty bí mật chuyên về mảng thiết bị và nền tảng di động của Google. Sau đó, kết quả quá trình làm việc là chính Google Android tích hợp vào T-Mobile G1 như hiện nay.
Wikipedia: tên như bạn nghĩ
Ghép từ hai thành tố, Wiki – một trong các kỹ thuật tạo dựng website, và Encyclopedia – một tên sách dạng từ điển dành cho trẻ em ở các nước phát triển. Và hiện nay thì hầu như các trẻ em, trẻ vị thành niên và cả người lớn dều dựa vào WikiPedia như một nơi tra vấn của họ về những điều mới mẻ hàng ngày. “Càng thay đổi, chúng ta càng giống nhau” khẩu hiệu dành cho mọi người khi sử dụng cũng như thay đổi nội dung theo sự hiểu biết của họ trên Wikipedia.
MacOS X và “Big Cats”: béo tốt và đẹp đẽ
Apple xuất phẩm ra hệ điều hành Mac OS X viết theo chữ số La Mã sau đời hệ 9. Apple làm hài lòng những “fans” của họ bằng cách đó. Bằng các tên thân thuộc và rất gần gũi, Apple đã thành công trong việc gầy dựng tên tuổi mình qua các bản như: Cheetah (10.0), Puma, Jaguar, Panther, Tiger, Leopard, Snow Leopard (10.6). Và sắp tới có thể là Lynx và Cougar.
Red Hat Linux: Cái tên đi liền cộng đồng thịnh vượng
Đồng sáng lập Bob Young (ảnh trên) đã cho biết nhiều chi tiết về sự ra đời của Red Fedora. Đầu tiên, tên nó đặt sau từ “Red”, trong nghĩa Tiếng Mỹ vùng Bờ Tây thì nó là sự đoàn kết, thịnh vượng cùng với thách thức. Thứ hai, đồng sáng lập viên Marc Ewing thường đội mũ cao màu đỏ khi còn đi học trung học và trở thành kỹ sư nổi tiếng với chiếc mũ màu đỏ đội trên đầu. Cuối cùng là, Ewing đặt tên cho phần mềm anh ta viết đầu tiên là Red Hat 1, sau là Red Hat 2… Vì thế, khi cùng nhau làm nên Linux thì tên mà Ewing ưng ý vẫn chỉ là Red Hat Linux.
